Naudtavler og naudgeneratorar på skip

Naudgenerator – Skipet sitt reservesystem

• Plassering:

  • Må vere separert frå hovudtavla for å unngå at ein enkelt feil øydelegg begge systema.
  • Vanlegvis installert i eit eige rom (naudgenerator rom) over vannlinja, ofte i nærleiken av bru eller akterdekk.

• Drift og funksjon:

  • Når hovudkraftsystemet sviktar, startar naudgeneratoren automatisk innan 45 sekund (iht. SOLAS-reglar).
  • Har sin eigen drivstofftank, ofte nok for 18+ timars drift.
  • Kopla til naudtavla via ein automatisk overføringsbrytar (ATS – Automatic Transfer Switch).

• Energikildar:

  • Dieselgenerator (mest vanleg).
  • Batteribank (nyttast ofte for kortvarig forsyning til naudtavla).
  • UPS (Uavbroten kraftforsyning) for kritiske system som navigasjon og kommunikasjon.

Naudtavle – Fordelar naudkraft til essensielle system

• Plassering:

  • Må vere skild frå hovudtavla for å sikre drift under naudsituasjonar.
  • Ofte nær naudgeneratoren, men også lett tilgjengeleg frå bru og kontrollrom.

• System kopla til naudtavla:

  • Navigasjonsutstyr: Radar, GPS, ekkolodd, kommunikasjonsradioar.
  • Naudlys: Bru, maskinrom, rømningsvegar og livbåtstasjonar.
  • Brannsløkkingssystem: Brannpumper og naudalarmar.
  • Lensepumper: For å hindre overfløyming.
  • Livbåt-davit-system: For å kunne sjøsette livbåtar.
  • Alarm- og overvåkingssystem: Brualarmar og maskinovervåking.
  • Naudstart for hovudmotorar (på nokre skip).

Overføringssystem (ATS – Automatic Transfer Switch)

• Driftsrekkefølgje:
  1️. Hovudkraftforsyning fell ut.
  2️. ATS koplar frå hovudtavla og startar naudgeneratoren.
  3️. Når naudgeneratoren når riktig spenning og frekvens, koplast den til naudtavla.
  4️. Når hovudkrafta er tilbake, koplar ATS-en tilbake til hovudtavla og stoppar naudgeneratoren

Regelverk og krav

Naudstraumsystem er regulert av:

• IMO SOLAS (International Convention for the Safety of Life at Sea).
• Forskrift om maritime elektriske anlegg (FOR-2023–12–18–2278)
• Forskrift om sikkerhet ved arbeid i og drift av elektriske anlegg (FSE)
• Klasseselskap som DNV, ABS eller Lloyds Register.

Krav til naudstraumsforsyning – hovudpunkt:

Naudstraums kildar:

• Det skal finnast ein uavhengig naudstraums kilde, skild fra hovudkraftsystemet.
• Naudstraums kilden kan vere batteri, UPS eller ein naudgenerator, eller alle.
• Den skal kunne tre i funksjon automatisk og med ein gang ved svikt i hovudstraumkilden.

Varigheit

• For passasjerskip: naudstraum skal kunne oppretthaldast i minst 36 timar.
• For lasteskip: naudstraum skal kunne oppretthaldast i minst 3 timar, eller 18 timar for visse typar fartøy (avhengig av tonnasje og type).

Plassering

• Naudgenerator og tilhøyrande utstyr skal vere plassert slik at det ikkje påvirkast av brann eller vanninntrenging i hovudmaskinrom.
• Ofte plassert i eit separat "naudgeneratorrom".

Automatisk igangsetting:

• Ved bortfall av hovedstraum, skal naudgenerator automatisk starte og overta lastane innan 45 sekund.

Kritiske funksjonar som skal støttast av naudstraum:

• Naudlys i alle rømningsvegar, bru, maskinrom, etc.
• Navigasjonsutstyr og kommunikasjonsutstyr (VHF, radar, AIS).
• Brannpumper, alarmsystem og visse ventilasjonsvifter.
• Elektrisk utstyr knytta til tryggleik og naud manøvrering.

Testing og vedlikehald:

• Naudstraumanlegg skal testast jamnleg og vere i operativ stand til ei kvar tid.
• Rutinar for testing og vedlikehald skal dokumenterast.

Disse systema er essensielle for tryggleiken på skip, og systema sin påliteligheit er avgjerande i naudsituasjonar.

Naudgenerator

SOLAS krav

Her er ei oversikt over typiske system som skal vere tilkopla naudtavler i samsvar med SOLAS-krav (International Convention for the Safety of Life at Sea):

1. Navigasjons- og manøvreringsutstyr.

• Navigasjonslys.
• Styremaskin (minst éin motor eller kontrollkrets).
• Hovudkompasset sin belysning.
• Radarsystem (minst éin).
• ECDIS og navigasjonssystem.
• GMDSS-utstyr (kommunikasjon).

2. Brann- og naudutstyr

• Naudbrannpumper.
• Naudlys i alle rømningsvegar, trappetårn og redningsstasjonar.
• Brannalarmsystem.
• Gassdeteksjonssystem (der det er aktuelt).

3. Redningsutsty

• Lanternar på livbåtar og redningsflåter.
• Daviter og utsettingsmekanismer (dersom elektrisk drivne).
• Naudstraum til MOB-båt systemer.

4. Overvåking og kontroll

• Alarm- og overvåkingssystem for maskinrom (UMS-funksjon).
• Automatiske naud avstengingssystem (t.d. for ventilasjon).
• Kontrollsystem for naud kraftverk (naudaggregat).

5. Kommunikasjon og intern varsling

• Intern kommunikasjon (t.d. PA-system).
• Intern naudalarm.
• Naudtelefonar og radiosamband.

6. Lys og belysning

• Naudlys i maskinrom, bru, kontrollrom, rømningsvegar og på dekk.
• Lys i naudtavler og naudaggregatrom.

7. Andre system (avhengig av fartøytype)

• Ballastsystem ved fare for slagside.
• Lensepumper eller lensevatnsystem (dersom ikkje manuelle).
• Eventuelle system som krevast for sikker drift i spesialfartøy (som passasjerskip, tankskip og offshorefartøy).

Krav til straumforsyning frå naudtavle

• Automatisk overføring frå hovudtavle ved spenningsbortfall.
• Forsyning frå naudgenerator (eller batteri og UPS for kortvarige forbrukarar).
• Skal virke ei viss tid (avhengig av skipstype – typisk 18–36 timar for naudgenerator og 30 minutt for batteridrive naudlys).